یک عامل هوش مصنوعی در آزمایشی کم‌سابقه، درمانی ژن‌محور را برای موشی مبتلا به صرع انتخاب کرد و با کنترل تجهیزات رباتیک، آن را مستقیماً به مغز حیوان تزریق کرد. این آزمایش در شرکت زیست‌فناوری Exin Therapeutics انجام شد و نشان می‌دهد هوش مصنوعی در حال عبور از تحلیل داده‌های پزشکی به اجرای بخشی از آزمایش‌های واقعی است.
پژوهشگران ۱۹ گزینه ژن‌درمانی را در اختیار سامانه قرار دادند و از آن خواستند راهکاری برای کاهش تشنج‌های موش انتخاب کند. عامل هوش مصنوعی با بررسی اطلاعات علمی، یک گزینه را برگزید، ناحیه هدف در مغز را مشخص کرد و مختصات تزریق را بر اساس مقالات پژوهشی به دست آورد.
در مرحله اجرا، این سامانه بازوهای رباتیک و سوزن تزریق را کنترل کرد و با کمک دوربین، وضعیت تجهیزات را زیر نظر گرفت. با این حال، جراح دامپزشک پیش از آغاز این مرحله جمجمه موش را باز کرده بود؛ بنابراین، هوش مصنوعی تمام مراحل جراحی را به‌تنهایی انجام نداد.
آزمایش بدون مشکل پیش نرفت. اختلالی در سامانه مختصات دستگاه باعث شد محل تزریق به‌درستی تعیین نشود. هوش مصنوعی خطا را تشخیص داد و از اصلاح مستقیم کدهای دستگاه خودداری کرد؛ زیرا اجازه تغییر آن‌ها را نداشت. در نهایت، یک عامل هوش مصنوعی دیگر به اصلاح مشکل کمک کرد و زمان آزمایش از حدود ۴۵ دقیقه معمول به بیش از یک ساعت رسید.
پژوهشگران برای کاهش خطر، تأیید انسانی اقدامات حساس، محدودیت‌های فنی از پیش تعیین‌شده و کلید توقف اضطراری فیزیکی را در نظر گرفته بودند. همچنین، مدل پیشرفته‌تر Claude Opus 5.5 ابتدا از هدایت سوزن به داخل مغز حیوان زنده خودداری کرد؛ اما تیم با استفاده از Claude Sonnet 5 آزمایش را ادامه داد. این تفاوت، پرسش‌هایی درباره یکسان‌بودن محدودیت‌های ایمنی مدل‌های مختلف هوش مصنوعی مطرح می‌کند.
طبق گزارش منتشرشده در Wired، موش پس از عمل در حال بهبود است و پژوهشگران هنوز منتظرند اثر درمان بر تشنج‌ها مشخص شود. بنابراین، این آزمایش فعلاً موفقیت در اجرای یک فرایند تزریق را نشان می‌دهد، نه اثبات اثربخشی درمان یا آمادگی هوش مصنوعی برای جراحی مغز انسان.
اهمیت این آزمایش در این نیست که هوش مصنوعی جای جراح مغز را گرفته است؛ بلکه توانسته زنجیره‌ای از تصمیم‌های پیچیده را به هم متصل کند: انتخاب درمان، تعیین محل تزریق، کنترل ابزار و واکنش به خطای فنی. اگر این روش در آزمایش‌های تکرارشونده ایمن و قابل اعتماد باشد، می‌تواند به پژوهشگران کمک کند گزینه‌های درمانی بیشتری را در آزمایشگاه بررسی کنند. بااین‌حال، یک آزمایش روی یک حیوان، اثربخشی درمان را ثابت نمی‌کند و هیچ مجوزی برای استفاده از چنین سامانه‌ای در جراحی انسان به شمار نمی‌رود.
