پژوهشگران هشدار می‌دهند که افزایش بازده محصولات کشاورزی ممکن است به بهای کاهش تراکم برخی مواد مغذی تمام شده باشد. گزارشی از شرکت پژوهشی Deep Science Ventures می‌گوید شماری از محصولات، از جمله گندم، هویج، سیب و نخود، در مقایسه با گذشته بین ۲۰ تا ۵۰ درصد از برخی مواد مغذی کلیدی خود را از دست داده‌اند. بااین‌حال، این ارقام به همه محصولات و تمام مواد مغذی تعمیم‌پذیر نیستند.
این گزارش با عنوان Hollow Harvests به پیامدهای دهه‌ها تمرکز بر افزایش عملکرد کشاورزی می‌پردازد. به گفته پژوهشگران، اصلاح نژاد برای تولید محصول بیشتر، در کنار افت کیفیت خاک و تغییرات شرایط کشاورزی، می‌تواند غلظت بعضی مواد معدنی و ریزمغذی‌ها را در محصولات کاهش دهد. برای مثال، اگر میزان یک ماده مغذی در محصولی نصف شود، برای دریافت مقدار مشابه از همان ماده ممکن است به مصرف دو برابر آن محصول نیاز باشد.
داده‌های گزارش همچنین نشان می‌دهد که عملکرد غلات به‌ازای هر هکتار از دهه ۱۹۶۰ تاکنون حدود ۲۱۵ درصد افزایش یافته است. اما تولید بیشتر لزوماً به معنای ارزش غذایی بالاتر نیست؛ ممکن است گیاه انرژی و منابع بیشتری را صرف رشد و تولید محصول کند، بی‌آنکه تراکم همه مواد مغذی آن به همان نسبت افزایش پیدا کند.
یکی از نگرانی‌های اصلی، کمبود ریزمغذی‌هاست. براساس گزارش یادشده، بیش از دو میلیارد نفر در جهان دست‌کم با یک نوع کمبود بالینی ریزمغذی مواجه‌اند. کمبود آهن، روی، سلنیوم و فولات می‌تواند سلامت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد؛ هرچند نمی‌توان تمام این کمبودها را صرفاً به کاهش مواد مغذی محصولات کشاورزی نسبت داد.
بااین‌حال، درباره میزان افت ارزش غذایی محصولات در طول زمان اجماع علمی کاملی وجود ندارد. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۴ در Journal of the American College of Nutrition منتشر شد، داده‌های ۴۳ محصول کشاورزی آمریکا را بین سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۹۹ مقایسه کرد. این پژوهش کاهش برخی مواد مغذی، از جمله آهن، کلسیم و ویتامین C را گزارش داد، اما برای هفت مورد از ۱۳ ماده بررسی‌شده، تغییر قابل‌اعتماد آماری مشاهده نکرد.
پژوهشگران برای مقابله با این مشکل، بر بهبود سلامت خاک و اصلاح نژاد محصولاتی تأکید دارند که علاوه بر بازده بالا، مواد مغذی بیشتری نیز داشته باشند. پیام اصلی این تحقیقات آن است که افزایش تولید غذا به‌تنهایی کافی نیست؛ کیفیت تغذیه‌ای محصولات هم باید در کنار میزان برداشت مورد توجه قرار گیرد.
