یک بررسی گسترده جدید نشان میدهد بالا رفتن منظم از پلهها ممکن است با کاهش قابلتوجه خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی ارتباط داشته باشد. پژوهشگران در یک فراتحلیل، اطلاعات بیش از ۴۸۰ هزار نفر را از ۹ مطالعه بررسی کردند و دریافتند افرادی که مرتب از پله استفاده میکنند، در مقایسه با افرادی که کمتر پله بالا میروند، ۳۹ درصد کمتر در معرض مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی قرار دارند.
این بررسی که در American Journal of Cardiovascular Drugs منتشر شده، علاوه بر مرگومیر قلبی، ارتباط میان بالا رفتن از پلهها و خطر کلی مرگ را نیز بررسی کرده است. نتیجه نشان داد خطر مرگ ناشی از هر علت در افرادی که مرتب از پله استفاده میکردند، حدود ۲۴ درصد کمتر بود.
پژوهشگران همچنین ارتباطی میان فعالیت با پله و کاهش احتمال بروز برخی مشکلات جدی قلبیعروقی از جمله حمله قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی پیدا کردند. با این حال، محققان تأکید کردهاند که این مطالعات عمدتاً مشاهدهای هستند و نمیتوانند ثابت کنند که خودِ بالا رفتن از پله مستقیماً باعث کاهش مرگومیر میشود.
یکی از نکات جالب تحقیق، میزان فعالیت مورد نیاز است. در برخی از مطالعات بررسیشده، بیشترین میزان فایده در حدود ۶ طبقه پله در روز مشاهده شد؛ یعنی تقریباً ۶۰ پله. البته این عدد بهعنوان یک هدف قطعی پزشکی تعیین نشده و حتی مقدار کمتری از فعالیت نیز میتواند نسبت به بیتحرکی مفید باشد.
دلیل احتمالی تأثیر پلهنوردی این است که بدن هنگام بالا رفتن باید همزمان با نیروی گرانش مقابله کند. در نتیجه ضربان قلب افزایش پیدا میکند و عضلات پا و بخش زیادی از سیستم قلبیتنفسی فعال میشوند. به همین دلیل، چند دقیقه بالا رفتن از پلهها میتواند فعالیت نسبتاً پرفشاری محسوب شود و به بهبود آمادگی قلبیتنفسی کمک کند.
مزیت دیگر این فعالیت، رایگان و در دسترس بودن آن است. برای انجام آن لزوماً نیازی به باشگاه یا تجهیزات ورزشی ندارید و میتوان بخشی از فعالیت روزانه را با انتخاب پله بهجای آسانسور افزایش داد. با این حال، متخصصان توصیه میکنند پلهنوردی در کنار سایر فعالیتهای بدنی، تغذیه مناسب و کنترل عواملی مانند فشار خون و کلسترول انجام شود.
البته این فعالیت برای همه افراد مناسب نیست. کسانی که مشکلات جدی حرکتی، بیماریهای مفصلی یا مشکلات قلبی دارند، نباید صرفاً بر اساس این نتایج ناگهان فعالیت شدید خود را افزایش دهند و بهتر است درباره میزان مناسب ورزش با پزشک مشورت کنند.
نتیجه تحقیق در یک نگاه
# | مورد | نتیجه |
| تعداد افراد بررسیشده | بیش از ۴۸۰ هزار نفر |
| تعداد مطالعات | ۹ مطالعه |
| کاهش خطر مرگ قلبیعروقی | ۳۹ درصد |
| کاهش خطر مرگ ناشی از هر علت | ۲۴ درصد |
| میزان پیشنهادی در برخی مطالعات | حدود ۶ طبقه در روز |
| مشکلات مرتبط با کاهش خطر | حمله قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی |
| نوع شواهد | ارتباط آماری؛ نه اثبات رابطه علت و معلولی |
آیا روزانه ۶ طبقه پله بالا رفتن برای همه لازم است؟
خیر. عدد ۶ طبقه از برخی مطالعات بهعنوان سطحی با بیشترین فایده احتمالی به دست آمده و نباید آن را یک دستور پزشکی قطعی دانست.
آیا پلهنوردی جای ورزش را میگیرد؟
بهتر است آن را بخشی از فعالیت روزانه بدانید، نه جایگزین کامل برنامه ورزشی. پیادهروی، تمرین قدرتی و سایر فعالیتهای هوازی نیز اهمیت دارند.
آیا این تحقیق ثابت کرده پله رفتن باعث کاهش مرگ قلبی میشود؟
خیر. نتایج نشاندهنده یک ارتباط آماری قوی هستند، اما مطالعات بررسیشده عمدتاً مشاهدهای بودهاند و رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکنند.
- University of East Anglia: جزئیات پژوهش جدید
- European Society of Cardiology: نتایج پژوهش درباره پلهنوردی
- ScienceDaily: گزارش نتایج مطالعه ۲۰۲۶
- Healthline: بررسی یافتههای مطالعه جدید
- Harvard Health: پژوهشهای پیشین درباره پلهنوردی و قلب
